Διευθυντή

Επετειακή ομιλία του Μητροπολίτη Αχαΐας κ. Αθανασίου στο Βουκουρέστι (25 Μαρτίου 2012)

Διπλή γιορτή και διπλή ευκαιρία περισυλλογής και σκέψης γύρω από το νόημα και το μήνυμα της ημέρας. Από την μια, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, η αρχή της ιστορίας της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους, ο χρόνος που επέλεξε ο Θεός να πάρει την ανθρώπινη φύση, για να αντιμετωπισθεί ριζικά η φθορά και ο θάνατος με την ακαταμάχητη δύναμη της ζωής που ο ίδιος, ως πηγή της ζωής, εξασφαλίζει. Από την άλλη, η ανάμνηση της έναρξης της επαναστάσεως του '21, ο χρόνος που σημαδεύεται από το χάραμα της εθνικής παλιγγενεσίας, το γλυκοφανέρωμα της πραγματοποίησης του μύχιου πόθου ενός έθνους. Ο χρόνος, με τις αναμνήσεις που φέρνει μαζί του, από την θρησκευτική και εθνική μας παράδοση, μας καλεί εμάς, σήμερα, να μπούμε σε ένα διάλογο μαζί του και να ξαναθέσουμε ερωτήματα που αφορούν άμεσα στην ύπαρξή μας και στο νόημα του προσώπου του καθενός και της καθεμιάς από εμάς, μάλιστα όσοι αισθανόμαστε ότι συνεχίζουμε μια ένδοξη παράδοση.

Θα ήθελα να αρχίσω ξαναβλέποντας σήμερα μαζί σας το σημαντικό 5o Kεφάλαιο της Επιστολής που έστειλε ο Απόστολος Παύλος στους Γαλάτες. Στους αποδέκτες της Επιστολής του ο Απόστολος επισημαίνει ότι η βασιλεία του Θεού είναι το αποκορύφωμα της πορείας και διαγωγής του ανθρώπου, ο οποίος επέλεξε ελεύθερα να πορεύεται με την πίστη που εμφυσά το Άγιο Πνεύμα και επιθυμεί να απολαμβάνει τους καρπούς του Πνεύματος, που είναι η αγάπη, η χαρά, η ειρήνη, η μακροθυμία, η καλοσύνη, η αγαθότητα, η πραότητα, η εγκράτεια. Έτσι η βασιλεία του Θεού σηματοδοτεί την πραγματοποίηση της επιθυμίας, τον απώτατο στόχο και τον τόπο εγκατάστασης του πνευματικού ανθρώπου, όχι, βέβαια, με την έννοια του ανθρώπου που κατέκτησε την κατά κόσμο παιδεία, αλλά με την έννοια του ανθρώπου ο οποίος ελεύθερα επέλεξε να γίνει όργανο του Αγίου Πνεύματος. Το τέλειο όργανο του Αγίου Πνεύματος, «ο έμψυχος παράδεισος», «ο τόπος αγιάσματος της δόξης», είναι σύμφωνα με την παράδοση της πίστης μας η Υπεραγία Θεοτόκος, εκείνη που δέχεται και αποδέχεται κατά την ημέρα του Ευαγγελισμού το «ξένον άκουσμα», το παράδοξο άγγελμα ότι θα γεννήσει ασπόρως τον Λυτρωτή του κόσμου. Η ανεπιφύλακτη αυτή αποδοχή θα καταστήσει την Μαρία, την δεκαπεντάχρονη παιδούλα της Ναζαρέτ, το «περίψημα» του κόσμου (πρβλ. 1 Κορ 4,13), θα λέγαμε σήμερα το απόβρασμα της κοινωνίας. Συγχρόνως όμως (και εδώ έχουμε την υπέρβαση της ανθρώπινης λογικής με την θεία ενέργεια) θα φανερωθεί σε αυτήν την περιθωριοποιημένη φτωχή ύπαρξη κατά τρόπο παράδοξο μεν, αγιοπνευματικό δε, το ελάχιστο εκείνο προζύμι που θα φουσκώσει όλο το ζυμάρι, δηλαδή την κοινωνία των χριστιανών όλων των αιώνων που είναι η Εκκλησία, το σώμα του Χριστού. Πόσο ωραία το θέτει ο Απόστολος Παύλος, όταν γράφει ότι «όσους ο κόσμος θεωρεί παρακατιανούς και περιφρονημένους, εκείνους διάλεξε ο Θεός, τα μηδενικά, για να καταργήσει όσους θαρρούν ότι είναι κάτι» (1 Κορ 1, 28). Σήμερα, γιορτή του Ευαγγελισμού η Μαρία είναι ο πρώτος άνθρωπος που λαμβάνει την πρωτάκουστη πρόσκληση και υπακούει στο κάλεσμα να ζήσει ελεύθερη, να απολαύσει την ελευθερία που χαρίζει αυθεντικά μόνο ο Γιός της (πρβλ. Ιω. 8, 36) και να υμνηθεί από όλες τις γενιές των ευλαβών πιστών ως Θεοτόκος.

Αυτή η πίστη που συνοψίζει το νόημα της γιορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου ήταν εκείνη που γονιμοποίησε την σκέψη και την καρδιά των Αγωνιστών του 21, εκείνων των Αγωνιστών που, παρά τις αδυναμίες τους, τελικά δεν επέδειξαν μικροκαρδία, δεν υπέκυψαν σε δολοπλοκίες, μηχανορραφίες και μικρόψυχες σκοπιμότητες που θέριευαν στην κρίσιμη εκείνη εποχή, αλλά προχώρησαν με την βεβαιότητα ότι η ελευθερία ήταν το δώρο που τους είχε δοθεί από τον Θεό σαν άλλο συμβόλαιο που ο ίδιος Εκείνος, ο Ύψιστος, είχε υπογράψει, όπως προσφυώς είπε κάποτε ο Γέρος του Μωριά. Οι κίνδυνοι που απειλούσαν τη ζωή τους και τη ζωή των οικείων τους χάθηκαν από την εκτυφλωτική λάμψη του οράματος της ελεύθερης πατρίδας.

Χθες επισκεφθήκαμε ένα τόπο ιερό για την νεότερη ιστορία της πατρίδας μας. Νέα παιδιά, μορφωμένα σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, με εξασφαλισμένο μέλλον, οι Ιερολοχίτες, έπεσαν στο Δραγατσάνι τον Ιούνιο του 1821 μαχόμενα για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία. Ευχαριστώ και από την θέση αυτή τον εξοχότατο πρέσβη της Ελλάδος κ. Γ. Πουκαμισά για την ευγενική του πρόσκληση και την ευκαιρία που μου έδωσε εκείνος, μαζί με τους ομογενείς φίλους, που γνώρισα εδώ στο Βουκουρέστι, να επισκεφθώ τον τόπο του μαρτυρίου και να αποτίσω ταπεινά φόρο τιμής στα παιδιά εκείνα που αγάπησαν υποδειγματικά την πατρίδα μας, την Ελλάδα, και έγραψαν μια σημαντική σελίδα στην ιστορία μας με την ηρωική τους θυσία. Από την σελίδα αυτή, φευ, όπως και από άλλες παρόμοιες σελίδες, δεν έλειψε από κάποιους ούτε η επίδειξη ανευθυνότητας ούτε η προδοσία. Φανερώθηκε όμως στην καρδιά και την σκέψη εκείνων των νέων μαχητών του Δραγατσανίου η φωτιά ενός ενθουσιασμού φορτωμένου με πίστη, που μεταδόθηκε στους ξυπόλητους μπαρουτοκαπνισμένους μπουρλοτιέρηδες, τους λιγότερο ή περισσότερο πλούσιους εμπόρους των παραδουνάβιων ηγεμονιών της εποχής, τους εξευρωπαϊσμένους Έλληνες με ρεντικότα και τους ποικίλους φιλέλληνες, τους τσαρουχοφόρους φουστανελάδες, τους βρακοφόρους καραβοκύρηδες ή βαρκάρηδες, οι οποίοι,    όλοι μαζί, χωρίς να αφήσουν ενδεχομένως ταξικές διακρίσεις να σημαδέψουν καταλυτικά τον αγώνα τους, παρά τα ανθρώπινα λάθη τους, κατάφεραν να φέρουν στα νερά τους τα αντικρουόμενα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα της εποχής εκείνης πετυχαίνοντας έτσι το ακατόρθωτο.

Μεγάλο πράγμα η ελευθερία, αγαπητοί, και τεράστια η συμβολή των μαρτύρων της ελευθερίας στην ιστορική πορεία του ελληνισμού είτε πρόκειται για την πίστη στον ελευθερωτή Χριστό είτε πρόκειται για την αγάπη προς την πατρίδα. Εδώ, όμως, αξίζει να θυμηθούμε την επισήμανση που κάνει και πάλι ο Απόστολος Παύλος στο 5o Kεφάλαιο της προς Γαλάτας Επιστολής του, όταν γράφει ότι υπάρχει ο κίνδυνος η ελευθερία να γίνει αφορμή για αμαρτωλή διαγωγή και όχι αγάπη, η οποία εμπνέει τον ένα να υπηρετεί τον άλλο. Παρακαλώ στο σημείο αυτό να θυμηθούμε την διαμάχη μεταξύ των Αγωνιστών του '21 και των πολιτικών επί Όθωνος. Οι πρώτοι αγανακτισμένοι με τις παχυλές απολαβές, τα ποικίλα οφέλη και τον αδιαφανή πλουτισμό των πολιτικών εξεγέρθηκαν. Το αποτέλεσμα ήταν αρχικά να διωχθούν πολλοί εξ αυτών και να τιμωρηθούν σκληρά, παρά την προηγούμενη ανεκτίμητη προσφορά τους στην πατρίδα. Προς το τέλος της βασιλείας του Όθωνα, πάντως, και κατά την πρώτη δεκαετία της βασιλείας του Γεωργίου Α΄ συντάχθηκε το Αρχείο των Αγωνιστών του '21 με σκοπό να δοθεί σύνταξη σε όσους υπέβαλαν αίτηση και μπορούσαν να αποδείξουν με στοιχεία ότι θεμελίωναν τέτοιο δικαίωμα. Το ογκώδες αυτό Αρχείο με τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων διασώζεται σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, όπου υπηρέτησα προ ετών ως επιμελητής χειρογράφων και έτσι είχα την ευκαιρία να το μελετήσω. Η σκόπιμα διογκωμένη καταγραφή δράσης δικαιούχων που ήθελαν να λάβουν από το κράτος την μέγιστη δυνατή σύνταξη, η υποβολή αιτήσεων από φυσικά πρόσωπα εν ονόματι ανύπαρκτων Αγωνιστών ή από πρόσωπα που δεν είχαν συμμετάσχει στον αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας είναι χαρακτηριστικά στοιχεία που επισκιάζουν την ιστορική ακρίβεια του Αρχείου αυτού και εκθέτουν τους παραχαράκτες της ιστορικής αλήθειας. Από το Αρχείο, βέβαια, δεν λείπουν και ακριβή ιστορικά στοιχεία πολύτιμα, που αναδεικνύουν την υψηλή προσφορά πολλών αγνών μαρτύρων της ελευθερίας των Ελλήνων. Αξία και απαξία, δολιότητα και τιμιότητα, πονηρία και αυτοθυσία, αμαρτία και αγιότητα είναι μερικά από τα υλικά με τα οποία υφάνθηκε η ιστορία όχι μόνον των Ελλήνων, αλλά και της ανθρωπότητας όλης. Οι άνθρωποι συνδεόμαστε παντού στη γη και με το κοινό υλικό με το οποίο υφάνθηκε η κοινωνία μας. Ο Απόστολος Παύλος υπογραμμίζει στην ίδια Επιστολή του με έμφαση ότι η βασιλεία του Θεού δεν κληρονομείται με έχθρες, φιλονικίες, ζήλιες, θυμούς, διαπληκτισμούς, διχόνοιες, σχίσματα, φθόνους, φόνους, μέθη, ασωτίες και τα παρόμοια. Ας διερωτηθούμε κατά πόσον είναι δυνατόν να κληρονομηθεί και να επιβιώσει πατρίδα ελεύθερη και να ζήσουν ελεύθεροι σε αυτήν άνθρωποι, όταν επιπολάζουν, επικρατούν και δρουν ανεξέλεγκτα άρπαγες, άδικοι, δόλιοι και πονηροί συνάνθρωποι;

Σε κάθε περίπτωση σήμερα για τους Έλληνες είναι μεγάλη γιορτή. Τέτοια μέρα, γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, αγαπητοί μου, με τους τόσους συμβολισμούς και τα δυνατά μηνύματα θυμόμαστε και τιμάμε στον ιερό αυτό τόπο λατρείας, τον ιερό ελληνικό ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Βουκουρέστι, αφ’ ενός τους μάρτυρες της αλήθειας της χριστιανικής πίστεως, με πρώτη την Υπεραγία Θεοτόκο, και αφ’ ετέρου τους μάρτυρες της ελευθερίας της πατρίδας. Με την ευκαιρία της παρουσίας μου σήμερα εδώ, και αφού αξιώθηκα να τελέσω το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας στον ιστορικό αυτό ναό του Βουκουρεστίου, επιθυμώ να ευχηθώ και να προσευχηθώ η χάρη του Παναγίου Πνεύματος, η πάντα τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα, να φωτίζει τον καθένα και την καθεμιά από εσάς προσωπικά να επιτελέσετε στη ζωή σας το θέλημα του μεγάλου Θεού σύμφωνα με τα χαρίσματα που λάβατε και να φανείτε αντάξιοι μιμητές εκείνων από τους προγόνους μας που υπήρξαν με τη ζωή και το έργο τους αγνότατοι και τιμιότατοι.

 

Βρίσκεστε εδώ: Αρχική κειμενα Διευθυντή 2011 Επετειακή ομιλία του Μητροπολίτη Αχαΐας κ. Αθανασίου στο Βουκουρέστι (25 Μαρτίου 2012)