γεγονοτα

Εκκλησίες και κλιματική αλλαγή: Πρόκληση για τον τρόπο ζωής, την αλληλεγγύη και την παγκόσμια δικαιοσύνη

Έξι μήνες πριν από την παγκόσμια διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στην Κοπεγχάγη, εκπρόσωποι ευρωπαϊκών Εκκλησιών και διαφόρων ευρωπαϊκών εκκλησιαστικών οργανισμών είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν με εκπροσώπους της ΕΕ την ηθική διάσταση της απειλής κατά του φυσικού περιβάλλοντος. Το σεμινάριο διαλόγου, όπως ονομάσθηκε, πραγματοποιήθηκε στις 17 Ιουνίου και οργανώθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Καθολικών Επισκοπικών Συνόδων (COMECE), την Επιτροπή 'Εκκλησία και Κοινωνία' του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (ΚΕΚ), και το Γραφείο των ευρωπαϊκών πολιτικών συμβούλων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΒΕΡΑ). Κεντρικό θέμα της επιστημονικής αυτής ημερίδας διαλόγου ήταν η κλιματική αλλαγή ως πρόκληση για τον τρόπο ζωής των Ευρωπαίων πολιτών, την αλληλεγγύη και την παγκόσμια δικαιοσύνη.

Εκπρόσωποι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη είχαν την ευκαιρία να ακούσουν τους εκπροσώπους των Εκκλησιών και να ανταλλάξουν απόψεις γύρω από το σοβαρό αυτό παγκόσμιο πρόβλημα της αλλαγής κλίματος. Κατά την παραπάνω συνάντηση εισηγητές ήταν ο κ. Karl Falkenberg, Γενικός Διευθυντής για το περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Καθηγητής κ. Jean-Pascal van Ypersele, ο κ. Helga Κromp-Kolb κ. ά. Μεταξύ των προσκεκλημένων ομιλητών ήταν και ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, συνοδευόμενος από τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμ. κ. Ιγνάτιο Σωτηριάδη και τον Δρ Κωνσταντίνο Β. Ζορμπά, συμβούλους της Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος στην ΕΕ. Επίσης συμμετείχε και η συνεργάτιδα του Γραφείου μας κ. Αικατερίνη Καρκαλά, η οποία προήδρευσε (moderator) σε ένα τμήμα του σεμιναρίου.

Σύμφωνα με τους ειδικούς η κλιματική αλλαγή βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων τόσο των επιστημόνων όσο και των απλών πολιτών. Πρόσφατα, οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ δεσμεύθηκαν στη Βόννη για μια νέου τύπου περιβαλλοντική πολιτική στην ΕΕ που αποσκοπεί στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα. Όμως, παρά την περιβαλλοντική ευαισθησία της ΕΕ χρειάζεται μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη προσπάθεια για να μπορέσουν τα κράτη-μέλη της να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Οι οικονομικές δομές που προωθούν τη συνεχώς αυξανόμενη κατανάλωση και η επικρατούσα νοοτροπία της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή. Για να αναχαιτιστεί αυτή η καταναλωτική μανία που χαρακτηρίζει την κοινωνία μας απαιτούνται και αλλαγές στον τρόπο ζωής και τεχνολογικές βελτιώσεις.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Σύμφωνα με τους ειδικούς υπολογίζεται ότι εάν η θερμοκρασία ανέβει από 1,6 μέχρι 6,9 βαθμούς, πράγμα που είναι πολύ εφικτό, η αύξηση του θαλασσίου ύδατος θα είναι από 1,4-3,7 μέτρα. Η τελευταία φορά, ανέφεραν οι ειδικοί επιστήμονες, που η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 2-3 βαθμούς έγινε πριν από 3 εκατομμύρια χρόνια. Το ρίσκο μιας παρόμοιας αύξησης θα είναι η άμεση εξαφάνιση του 30% του φυτικού και του ζωικού περιβάλλοντος. Εάν οι επιπτώσεις στην ΕΕ είναι ορατές, σε πολλές φτωχές χώρες είναι ήδη επικίνδυνες. Ήδη ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού αναγκάζεται να μετακινηθεί δημιουργώντας νέες συγκρούσεις στις κοινωνικές δομές, τις καλλιέργειες με την συνεχή ερημοποίηση, αλλά και τη διεκδίκηση του πόσιμου ύδατος.

Το οικολογικό αυτό πρόβλημα είναι πρόβλημα ήθους και συμπεριφοράς της σημερινής κοινωνίας. Η έμφαση που δόθηκε στην ηθική διάσταση του όλου προβλήματος υπογραμμίζει και την ανάγκη της άμεσης συνεργασίας των Εκκλησιών με τα θεσμικά ευρωπαϊκά όργανα, για άμεσες και σωστές αποφάσεις που θα σέβονται τους φτωχότερους και θα απαιτούν περισσότερα από όσες χώρες μολύνουν το φυσικό περιβάλλον. Πάνω απ' όλα όμως το πρόβλημα αυτό έχει και πνευματικές διαστάσεις. Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Αχαΐας κ. Αθανάσιος, Διευθυντής της Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος στην ΕΕ, συμμετέσχε στο σεμινάριο με ομιλία του, στην οποία κατ' αρχήν έδωσε μερικά παραδείγματα ασυνέπειας, μεταξύ υψηλά ισταμένων στην κοινωνία, οι οποίοι από το ένα μέρος εκφράζουν την ανησυχία τους για το περιβάλλον, αλλά δεν πράττουν αρκετά για να ανακόψουν τις δυσμενείς εξελίξεις. Ακολούθως τόνισε ότι η Ορθόδοξη παράδοση έχει προβάλει ιδιαιτέρως το περιβάλλον ως τόπο φανέρωσης του Υιού του Θεού, ο οποίος έγινε άνθρωπος για την σωτηρία του κόσμου, όπως φαίνεται και στην εικονογραφία όσο και στην υμνογραφία της Εκκλησίας μας. Τέλος υπογράμμισε το καθήκον της παρούσας γενιάς, να παραδώσει στις επόμενες γενιές ανθρώπων ένα βιώσιμο περιβάλλον(*).

Η φιλοκαλική προσέγγιση του κόσμου βρίσκει την έκφρασή της μέσα στην τέχνη και τον πολιτισμό. Κάθε λατρευτική πράξη της Εκκλησίας μας (Βάπτισμα, Ευχέλαιο, θεία Λειτουργία) αποτελεί και μια προέκταση σωτηρίας του «σύμπαντος κόσμου» και της άμεσης μεταμόρφωσής του. Ως Χριστιανοί πρέπει να υιοθετήσουμε ένα 'ασκητικό' τρόπο ζωής, ο οποίος θα εκφράζεται τόσο με την αλλαγή της νοοτροπίας μας (μετάνοια) όσο και με τη στάση μας απέναντι στις ανάγκες μας. Όλη αυτή η στάση δεν σημαίνει ούτε οπισθοδρόμηση ούτε και μη αποδοχή της ανάπτυξης. Ως Χριστιανοί είμαστε οι «οικονόμοι των μυστηρίων του Θεού», δηλαδή εκείνοι που φροντίζουμε το φυσικό περιβάλλον και λαμβάνουμε από αυτό μόνον ό,τι έχουμε ανάγκη! Η ποιότητα της ζωής μας εξαρτάται από τη στάση μας απέναντι στη δημιουργία του Θεού.

(*) Βλ. ολόκληρη την ομιλία στα αγγλικά στην ιστοσελίδα http://www.regue.eu/view.asp?cid=&pid=2032&sid=102&ssid=0〈=1


Βρίσκεστε εδώ: Αρχική γεγονοτα 2009 Εκκλησίες και κλιματική αλλαγή: Πρόκληση για τον τρόπο ζωής, την αλληλεγγύη και την παγκόσμια δικαιοσύνη